اسلام در موارد قتل خطايى مسئول پرداخت ديه را عاقله مى‌داند، در قانون مجازات اسلامى نيز اين نهاد به رسميت شناخته شده است. پرداخت ديه توسط عاقله از دير باز مورداشكال واقع شده است. شبهات در اين زمينه را مى‌توان به دو قسمت كلى تقسيم كرد: قسمت اول كه بيشتر از طرف غير مسلمانان مطرح شده است، اصل مسئوليت عاقله را زير سؤال برده و آن را متعارض با اصل شخصى بودن مجازات مى‌داند. دسته دوم شبهات كه بيشتر از سوى حقوقدانان مسلمان و حتى فقها مطرح شده نهاد عاقله را از ويژگيهاى زمان صدر اسلام و نظام قبيلگى مى‌داند كه با مقتضيات زمان حاضر سازگار نيست در اين تحقيق شبهات مذكور بررسى و پاسخ داده شده است.

كليد واژگان: قتل خطايى، ديه، عاقله، مجازات، نظام قبيلگى

(١) سطح سه حوزه علميه قم و كارشناس ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسى.